Nữ hoàng của các loài hoa

Hoa hồng được mệnh danh là nữ hoàng của các loài hoa. Ngoài vẻ đẹp kiêu sa, rực rỡ, hoa hồng còn có hương thơm dịu nhẹ, thoang thoảng mà quyến rũ.
Trồng hoa hồng không khó lắm, nhưng có một điều quan trọng là phải đủ nắng mà nhà mình thì hơi khó bố trí. Tuy vậy giải pháp tình thế là di chuyển chậu để đón ánh nắng và kết quả cũng được đền đáp.

                                   

                                   

Hương và sắc

 Với diện tích hạn hẹp vài ba mét vuông, cũng không có điều kiện sưu tầm các loại hoa đẹp, hoa quý, mình chỉ có dăm ba loại cây trồng để di dưỡng tinh thần và nâng cao sức khỏe, nhưng theo thời gian sân nhà lúc nào cũng có hoa. Có loại hoa có hương mà không sắc, có loại hoa có sắc mà không hương. Chỉ có hoa hồng là hương sắc vẹn toàn.
Năm nay hoa ngọc lan ra nhiều và liên tục, từ tết đến giờ 3 đợt, sáng ra cánh hoa rụng trắng sân, nhặt ít cánh tươi để trên bàn, bước vào phòng mùi hoa thoang thoảng thật dễ chịu và thư thái, có điều hoa ở cao quá mà lá vừa to vừa nhiều che khuất hoa nên rất khó chụp hình

  Chùm bạch yến này có từ năm ngoái, Năm nay bị di chuyển mấy lần nên chưa ra hoa

Mùa này hoa cau nở rộ. quanh nhà mình rất nhiều nhà trồng cau, hoa cau có mùi thơm rất đặc trưng , sáng ra hương cau thơm dịu lan xa khiến người đi đường phải ngước nhìn lên ngọn cây và thích thú hít thở làn hương thanh khiết và quyến rũ.

Còn đây là những loài hoa tuy không hương nhưng sắc thắm, nó làm ta hưng phấn mỗi sáng mở cửa ra sân và thân thuộc gắn bó mỗi khi đi xa trở về

Hồ điệp trắng

Hồ điệp tím

Trinh nữ

Hoàng ly

Cấp cứu phong lan

Năm nay không hiểu do thời tiết, khí hậu hay cách chăm sóc mà phong lan nhà mình liên tiếp phải cấp cứu.

Đầu tiên là giò dendrobium, mấy năm trước ra hoa cũng không nhiều lắm nhưng đều đều, bỗng năm nay hàng loạt nhánh bị khô héo mặc dù mình chú ý tưới hơn cả mấy năm trước. Thế là quyết định gỡ ra trồng lại.

 Sau khi gỡ ra mới thấy đám rễ đã bị chết và khúc gỗ giá thể đã mục ruỗng hết:

 Sau khi loại bỏ phần rễ chết, phần còn lại bó vào khúc gỗ khác, treo lên, tưới tắm mấy hôm, trông có vẻ đã hồi lại. nhưng bị gãy mất một nhánh. tiếc quá!

 Tiếp theo là giò nghinh xuân hay còn gọi đai châu, thấy rễ có vẻ bị khô, teo khá nhiều mà lá có vẻ kém tươi, hạ xuống gở ra, cứ tưởng gay go lắm, hóa ra cũng không khó mấy.

 Giò này khá to, gồm 4 nhánh. Tuy khúc gỗ cũng chỉ bị ruỗng chút ít,

  nhưng vì nó to và nặng quá, mình quyết định tách một nhánh ghép vào một giò khác mới có 2 nhánh, còn 3 nhánh cấy vào một khúc gỗ nhãn nhỏ hơn.

 Công việc hoàn thành, trông giò phong lan mới cũng được được:

 sau 2 tuần, mầm rễ đầu tiên nhú ra, mập mạp dầy sức sống:

 Để có điều kiện thuận lợi cho sự khát triển ban đầu, mình đem treo hết ra gốc nhãn, đến hôm nay trông cả 2 giò đều rất xanh tươi.
Mong rằng sang năm chúng lại nở đều như năm nay, nhiều và đẹp hơn càng tốt.

Tử thần trong hoa trái quanh ta

SGTT.VN - Như chúng ta đã biết, mỗi loài muốn tồn tại đều trang bị một thứ vũ khí cho riêng mình và được di truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác. Thứ vũ khí đó có thể vô hại với loài này nhưng rất lợi hại với loài khác. Trong bài này, chúng ta cùng tìm hiểu một số loài thực vật ở nước ta có độc tố hiểm nguy với con người.

Cây ngót nghẻo: ăn là nghẻo

Không chỉ ở các dãy núi cao mà ở các khu rừng ngập mặn ven biển từ Huế đến Cà Mau cũng phân bố một loài thực vật có hoa đẹp rực rỡ nhưng có độc tính cao: ngót nghẻo – Gloriosa superba. Đây là một loại cây sống lâu, thân thảo dài 1 – 2m, lá hình mũi mác, đầu tận cùng bằng một tua cuộn hình xoắn ốc quấn bám cho thân leo. Trái dạng nang hình chuỳ dài, chứa nhiều hạt, khi chín có màu đỏ tươi. Mùa hoa vào tháng 5 – 6, mùa quả từ tháng 6 – 8. Độc nhất ở rễ củ. Chất độc đáng lưu ý có trong cây là colchicin, chỉ cần 5mg cho 1kg thể trọng cũng đủ gây chết rất nhanh. Ngộ độc do ăn phải cây ngót nghẻo gây bệnh cảnh cấp tính sau 2 – 6 giờ, đau rát miệng, khát nước sau đó nôn, buồn nôn dữ dội, đau bụng và tiêu chảy, tiêu máu nặng dẫn tới truỵ tim mạch, rối loạn tri giác, co giật, suy hô hấp, tiểu máu, thiểu niệu. Diễn tiến xuất huyết, thiếu máu, yếu cơ vào những ngày thứ hai, thứ ba tiếp theo. Nếu qua khỏi thường bị rụng tóc sau 1 – 2 tuần.

Cây lá ngón: vẻ đẹp thần chết

Khi những cơn mưa đầu mùa đổ xuống các cánh rừng ở độ cao 200 – 2.000m, cũng là lúc loài lá ngón Gelsemium elegans khoe sắc từng chùm hoa vàng rực rỡ. Nhưng chỉ cần một chiếc lá mỏng manh hay chùm hoa đẹp đẽ kia có cơ hội xâm nhập vào cơ thể các loài máu nóng, lập tức các độc tính ancaloit sẽ gây ra triệu chứng khát nước, đau họng, chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn… sau đó là mỏi cơ, giảm thân nhiệt, hạ huyết áp, răng cắn chặt, sùi bọt mép, đau bụng dữ dội, tim đập yếu, khó thở, đồng tử giãn và chết rất nhanh do ngừng hô hấp. Mức độ độc của cây giảm theo thứ tự: rễ, lá, hoa, quả, thân cây. Các nhà khoa học đã tìm thấy 17 đơn phân ancaloit gây độc được chiết ra từ lá ngón.

Nước của rau má tươi nguyên cây rửa sạch và giã nát có thể giải độc lá ngón, hoặc giã nhỏ cây rau muống lấy nước uống, hoặc cho nạn nhân uống nước phân trâu, phân bò để nôn độc tố ra...

Cây sơn: sơn ăn tuỳ mặt

Cây sơn có tên khoa học Rhus succedanea được trồng rất phổ biến ở nước ta (vùng Phú Thọ) để lấy nhựa, và cũng mọc tự nhiên trong rừng. Cây có chất nhựa, được nhân dân ta chế ra “sơn ta” để gắn gỗ, làm đồ thủ công mỹ nghệ, sơn mài. Chất laccol trong sơn ta gây dị ứng mạnh đối với da. Những người có cơ địa dị ứng chỉ đi ngang qua cây hay ngửi thấy đã bị lở sơn và lở nặng, bỏng rát, khó chịu.

Chữa lở sơn cần tránh rửa nước lã, tránh gãi hoặc chà xát lên chỗ da bị tổn thương; có thể dùng lá khế tươi giã nát đắp lên; chấm nước chè tươi, nước lá bàng, hoặc nước muối sinh lý (0,9%) vào vết thương; dùng lá sen khô, sắc lấy nước đặc rửa chỗ lở sơn mỗi ngày 2 – 3 lần; nếu có dấu hiệu nhiễm khuẩn thì chấm thuốc tím pha thật loãng 1/4.000 lên chỗ tổn thương và cần dùng thêm kháng sinh toàn thân. Có thể uống các thuốc kháng histamin chống dị ứng. Cách tốt nhất để không bị “sơn ăn tuỳ mặt” là tránh tiếp xúc với loài cây này.

Cây sui (thuốc bắn): bò rừng cũng chết

Cây sui (Antiaris toxicaria) còn được gọi là cây thuốc bắn, được một số vùng phía Bắc nước ta dùng làm chăn, nhưng lại có độc tố khủng khiếp nhất. Từ xa xưa, các thợ săn dân tộc ít người ở miền núi đã biết dùng nhựa của loài cây này tẩm vào mũi tên săn thú rừng, chỉ cần một phát trúng đích thì ngay cả một con bò rừng cũng không có cơ hội sống sót! Bị nhựa sui bắn vào mắt sẽ gây viêm sưng có khi mù, nếu nhựa dính vào vết thương hay trên da bị trầy xước lập tức ngộ độc với triệu chứng rầm rộ và rất nhanh: các cơ giãn ra trong đó có cơ tim, khiến nhịp tim chậm dần và ngừng hẳn, người nhão, mềm, mắt nhắm nghiền và mặt xanh tái.

Khi đi rừng, nếu bị nhựa sui bắn vào mắt hay dây vào vết thương, cần nhanh chóng rửa sạch, khẩn trương đưa đi cấp cứu.

Cây sừng trâu: hạ cả trâu

Sừng trâu Strophanthus caudatus thuộc họ trúc đào Apocynaceae (một loài có độc tính), hoa rất đẹp, quả ngộ nghĩnh như chiếc sừng trâu, nhưng độc tính thuộc loại mạnh. Cả lá, rễ, hạt và nhựa đều độc.

Nhựa cây sừng trâu thường được trộn với nhựa cây thuốc bắn để tẩm vào mũi tên săn thú. Hạt là nguyên liệu chế strophanthin pha thuốc tiêm trị bệnh tim vì trong hạt chứa các glycozit có tác động đối với tim (nhưng dùng quá liều chỉ định sẽ gây ngộ độc). Khi ngộ độc, người bồn chồn vật vã, nôn kéo dài gây hội chứng mất nước và rối loạn điện giải, hoa mắt chóng mặt, nhức đầu, ù tai thở khó, mắt mờ dần và nhịp tim rối loạn, lúc nhanh lúc chậm, triệu chứng rầm rộ. Nếu không cấp cứu kịp thời có thể tử vong trong vòng 48 giờ. Bị ngộ độc cần khẩn trương gây nôn, rửa dạ dày, cho uống thuốc tẩy, nằm nơi thoáng, yên tĩnh và truyền dịch, tiêm thuốc trợ tim...

Cây bồng bồng: hoa độc bên đường

Bồng bồng có tên khoa học Calotropis gigantea, có hoa to, đẹp và mọc rất nhiều ven đường các tỉnh miền Trung. Nhựa của nó với liều thấp sẽ gây nôn, liều cao gây độc mạnh như nhức đầu, chóng mặt, sốt, nổi ban khắp người, yếu sức sẽ bị ép tim, ngủ lịm, khó thở.

Đây cũng là cây thuốc thường được dùng chữa kiết lỵ nhẹ, dùng ngoài trị viêm khớp, đắp lên ghẻ mụn, các vết loét, lậu, giang mai; trộn với mật ong đắp lên các mụn loét trong miệng. Tẩm vào bông rồi vò viên nhét vào lỗ răng đau sẽ làm ngưng đau nhức.

Lưu ý: nếu chúng ta không kiểm soát được độc tính của loài này, xin đừng tự dùng chữa bệnh như đã nêu.

BÀI VÀ ẢNH: PHÙNG MỸ TRUNG

(nhà nghiên cứu độc lập sinh vật rừng, quản trị viên trang sinh vật rừng Việt Nam)

Vẻ đẹp của lá

Không phải lúc nào lá cũng chỉ tô điểm cho hoa, có khi chính bản thân lá cũng có vẻ đẹp của riêng mình. Trong thiên nhiên nhất là xứ lạnh như châu Âu, Đà lạt có nhiều loại lá rất đẹp nhưng mình muốn "khoe" một số loại lá mà nhà mình có, vì ở một quận ven HN đất đai hạn hẹp nên chỉ có vài loại lá này thôi cũng đem lại những giây phút thư giãn đáng quý đối với mình.

Vẩy rồng

Hồi còn ở Bạch mai, mình có một giò pl vẩy rồng nở một lần 6 cành nhưng sau không nhớ vì sao nó bị chết.. Sang đây mình xin được một mảnh cấy vào một đoạn gỗ nhãn đến nay là 3 năm, trông còn nhỏ, chưa bám phủ được nhiều vậy mà năm ngoái cũng ra được một cành, năm nay ra 3 cành nở gần như đồng thời, vàng rực một góc vườn, ai trông thấy cũng thích. Mà giống pl này lại rất dễ tính, không cần chăm sóc, tưới tắm nhiều.